Over de route

Het verhaal van de NME- leerroute ‘ Haanwijk’ .

Volg de blauwe wandelroute, de palen met een blauwe kop. Deze is in totaal 7,5 km lang. Het eerste deel (2,5 km) wordt gebruikt voor de leerroute.

We starten de NME-leerroute bij het buitenlokaal en zien voor het buitenlokaal de gele paal staan.

Gele paal, de kaart van Haanwijk. Haanwijk is een oude nederzetting, een plek waar al 2000 jaar voor christus de eerste mensen zich hebben gevestigd. Dit hebben we geconstateerd doordat er oud gereedschap, potten en scherven zijn gevonden. Op de akkers, dit zijn oude bolle akkers, die door jarenlange bemesting zijn bolle vorm heeft gekregen, werden gewassen geteeld. Men haalde water en voedsel uit de Dommel. Er is een kleinschalig landschap met hakhoutbosjes, oude dijken en kleine landbouw percelen. In de middeleeuwen waren er geen wegen met wandelde bij elkaar over het erf naar de stad s-Hertogenbosch.

Volg het asfaltpad, de blauwe wandelroute en sla na 20 meter het pad in naar links, waar we het bodemmonster en de blauwe paal zien staan.

1e Blauwe paal: het bodemmonster enkeerdbodemprofiel: enkeerdgrond is de oude akkergrond, ook wel de bolle akker genoemd. Na de laatste ijstijd heeft de westenwind zand aangevoerd. Dit heeft een hoge dekzandrug gevormd. In vroeger tijden gingen mensen wonen in een gebied dat hoog en droog is maar ook dichtbij water. Haanwijk is zo’n plek. In de loop van honderden jaren hebben mensen de akkers bemest met heideplaggen, schapen- koeien en mensen stront. Hierdoor is deze unieke bodemstructuur ontstaan.

We vervolgen de route op de asfaltweg langs de weide richting de theetuin. Bij het theehuis gaan we rechtsaf het bospad in. Aan de rechterhand staat het bakhuisje. We lopen rechtdoor, verderop zien we aan de rechterhand een huisje wat verscholen tussen het groen.

We slaan het eerste zandpad naar links, dit is aangegeven met een pijl.

2e Blauwe paal: Het bodemmonster beekeerdbodemprofiel: beekeerdgrond is de bodem van het broekbos. Dit is het laagliggende gebied, grenzend aan de beek. Dit laagliggende gebied had een belangrijke functie omdat het ervoor zorgde dat het water weg kon in de winter en bij grote regenval. In grote delen van het jaar was dit niet begaanbaar voor mensen. Hier groeien waterplanten zoals riet en lisdodden, wilgen en elzen. Ook kwamen hier veel kikkers, salamanders en eenden voor.

We lopen terug naar het centrale pad, en vervolgen het pad. Links, parallel van het pad zien we een hekwerk. Dit hekwerk is hier gezet om de dassenburcht te beschermen. Het is toegestaan om een stukje door de bossen te lopen naar het hekwerk en de dassenburcht te bekijken, bij de oranje paal.

Oranje paal: De dassenburcht: De das woont in een burcht onder de grond met de hele familie das bij elkaar. Je ziet de sporen van de das, de ronde gaten zijn de openingen van de burcht, deze zijn talrijk want de das houdt ervan om van alle kanten de burcht in en uit te kunnen gaan. De das heeft echte graafpoten. De das leeft vooral ‘s-nachts en slaapt overdag.

Volg het pad, na 50 meter slaan we rechtsaf het bospad in, aan de rechterhand zien we het Sterrenbos. Bij een opening tussen de twee bomen, lopen we rechts het Sterrenbos in. We zien na 75 meter de witte paal staan.

Witte paal, Het Sterrenbos: Het Sterrenbos is eind 1800 gemaakt, de bomen zijn in een sterachtige vorm in rijen geplant. Je ziet de stervormige padenstructuur als je midden in het bos staat. Dit had voordelen bij de jacht op wilde dieren. De baron zat in het midden op een stoel met zijn geweer in de aanslag. De boeren en andere helpers jaagden het wild op uit de bosjes in de richting van de paden.

Kijk om je heen, want even verderop staat de groene paal, vlakbij de boomschijf en de enorme restanten van een beuk.

Groene paal: De boomschijf: De boomschijf is een dwarsdoorsnede van een boom. Je kunt de jaarringen van de boom tellen en zo de leeftijd van de boom bepalen. Zie de verschillende structuren en ringen in de boomschijf.

We lopen terug naar centrale pad en vervolgen de route over de dijk. We letten op de forse hoogteverschillen in het landschap. Verderop langs het pad staat de rode paal.

Rode paal, de dijk: De dijk was er ter bescherming van de huizen en de akkers tegen wateroverlast en zorgde ervoor dat het water werd afgevoerd naar lager gelegen gebieden. De dijk is door mensen gemaakt en wordt door het waterschap onderhouden. In het gebied van Haanwijk is dat het Waterschap de Dommel. Let op de verschillende begroeiing, zoals verschillende soorten bomen, bosbegroeiing, paddelstoelen en mossen en korstmossen. Je ziet dat door de invloed van het licht en de ondergrond er verschillende planten voorkomen.

Vervolg de route tot je aankomt bij de boerderij, de wandelroute gaat hier verder naar links, de leerroute gaat naar rechts, naar de weg, de buitenplaats.

Let op! De leerroute eindigt op het moment dat je van de dijk afgaat en je de boerderij rechts ziet. Hier gaat de blauwe route met een scherpe bocht naar links. De leerroute gaat naar rechts, voorbij de boerderij zie je het buitenlokaal.

Loop met de kinderen voorbij de buitenplaats. Hier gaat het pad onverwachts snel ophoog. Op het hoogste punt sta je op de Donk, dit is een hoge plek, de oude dekzandrug. Deze dekzandrug is in de laatste ijstijd ontstaan. Een deel van deze Donk is afgegraven.

Keer terug naar de buitenplaats.

[access role=”docenten”]

Docenteninformatie

titelpagina en inhoud in opmaak sept 09
haanwijk 21 sep 09
[/access]